اگر عاشق غذاهای محلی و پر از عطر سبزیهای تازه هستی، طرز تهیه ترش واش مازندرانی قطعاً برایت جذاب خواهد بود. این خورش سبز و خوشعطر یکی از غذاهای سنتی شمال ایران است که طعمش ترکیبی از ترشی دلچسب و عطر سیر و سبزیهای محلی است. در روزهای خنک شمال، وقتی بوی ترش واش در خانه میپیچد، یعنی یک غذای ساده اما خاص در راه است. بیایید با هم طرز تهیه این غذای اصیل و متفاوت را یاد بگیریم.
معرفی ترش واش مازندرانی
ترش واش یکی از معروفترین خورشهای مازندران است. این غذا با ترکیب سبزیهای محلی مانند چوچاق، خالواش، گشنیز، تره و اسفناج تهیه میشود و مزهی ترش و خاص خود را از رب انار یا آبغوره میگیرد. در بعضی روستاها به آن “ترش آش” هم میگویند. طرز تهیه ترش واش مازندرانی ساده است اما نتیجهی کار خورشی است که هم سبک است و هم بسیار مقوی. این غذا معمولاً همراه با برنج کته شمالی یا نان تازه سرو میشود.
مواد لازم برای تهیه ترش واش
- سبزی ترش واش (مخلوطی از چوچاق، خالواش، گشنیز، تره و اسفناج): ۵۰۰ گرم
- پیاز متوسط: ۱ عدد
- سیر: ۳ حبه
- تخم مرغ: ۳ عدد
- آبغوره یا رب انار: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
- زردچوبه، نمک و فلفل سیاه: به مقدار لازم
- روغن محلی یا مایع: به میزان دلخواه
اگر سبزیهای محلی شمال در دسترس نیست، از ترکیب گشنیز، جعفری، تره و کمی نعناع استفاده کن. مهمترین نکته در این غذا حفظ طعم ترش طبیعی و عطر سبزیهاست.
طرز تهیه ترش واش مازندرانی مرحله به مرحله
مرحله اول: تفت دادن سبزیها
سبزیها را بعد از شستن و خرد کردن، در تابهای بزرگ با کمی روغن تفت بده تا رنگشان کمی تیره شود. یادت باشه زیاد سرخ نکنی تا هم رنگ سبز حفظ شود و هم خاصیت سبزیها باقی بماند.
مرحله دوم: آماده کردن پیاز و سیر
در تابهای دیگر، پیاز را خرد کن و با روغن تفت بده تا طلایی شود. بعد سیر خردشده را اضافه کن و کمی تفت بده تا بوی خوشش بلند شود. مراقب باش سیر نسوزد چون طعم تلخی میدهد. سپس زردچوبه و فلفل را اضافه کن تا ترکیب طلایی و خوشعطری درست شود.
مرحله سوم: ترکیب مواد
حالا سبزیهای تفتدادهشده را به پیاز و سیر اضافه کن و همه را با هم مخلوط کن. آبغوره یا رب انار را هم بریز تا طعم ترش خوشایندش شکل بگیرد. اگر دوست داری خورش کمی آبدار باشد، نصف لیوان آب اضافه کن و درب تابه را بگذار تا حدود ۲۰ دقیقه با حرارت ملایم بجوشد و جا بیفتد.
مرحله چهارم: افزودن تخم مرغ
در این مرحله، تخم مرغها را یکی یکی روی سطح خورش بشکن. درب تابه را بگذار تا تخم مرغها با بخار غذا آرام بپزند. اگر میخواهی خورش یکدستتر شود، میتوانی تخم مرغها را قبل از افزودن هم بزنی. هر دو روش بین مازندرانیها رایج است.
مرحله پنجم: سرو خورش
وقتی تخم مرغها بسته شدند و خورش غلیظ شد، غذا آماده است. حالا وقت سرو است! ترش واش را با برنج کته شمالی یا نان تازه سرو کن. کنار آن کمی سیرترشی یا زیتون پرورده بگذار تا طعم اصیل شمالی کامل شود. امتحانش کن، پشیمون نمیشی!
نکات طلایی در پخت ترش واش
- سبزیها را زیاد سرخ نکن تا رنگ طبیعیشان باقی بماند.
- اگر ترشی غذا زیاد شد، کمی شکر اضافه کن تا مزه متعادل شود.
- اضافه کردن روغن محلی گاوی عطر شمالی خاصی به غذا میدهد.
- بعضی از مازندرانیها در آخر پخت کمی لوبیا چشم بلبلی یا باقلا هم اضافه میکنند.
ارزش غذایی ترش واش
ترش واش یک خورش گیاهی سرشار از فیبر، ویتامین C و مواد معدنی است. ترکیب سیر و سبزیهای معطر باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشود. تخم مرغ نیز پروتئین مورد نیاز بدن را تأمین میکند و این خورش را به یک وعدهی کامل و سبک تبدیل میکند.
تفاوت ترش واش با سایر خورشهای شمالی
در حالی که بسیاری از خورشهای شمالی مثل فسنجان یا اناربیج پایهی گوشتی دارند، ترش واش بدون گوشت تهیه میشود. همین ویژگی باعث میشود هم سبکتر باشد و هم برای گیاهخواران مناسبتر.
جمع بندی
طرز تهیه ترش واش مازندرانی نشان میدهد که سادگی در آشپزی شمال، چطور میتواند نتیجهای بینظیر داشته باشد. عطر سبزیهای تازه، طعم ترش طبیعی و سادگی این غذا، حس واقعی شمال را در خانه زنده میکند. اگر دنبال خورشی سالم و متفاوت هستی، ترش واش بهترین انتخاب است.
